nr 3/2016

Od dawna pies służbowy odgrywał w polskiej Policji ważną rolę, a obecnie jest jej integralnym elementem. Znaczące sukcesy zarówno w wykrywaniu przestępstw, jak i w zapobieganiu czynom bezprawnym zawdzięcza się w dużym stopniu czworonogom. Efektywne wykorzystanie psów w służbie zależy od właściwego i fachowego ich przygotowania w toku procesu tresury. To odpowiedzialne zadanie realizuje Zakład Kynologii Policyjnej w Sułkowicach Centrum Szkolenia Policji w Legionowie, który w tym roku obchodzi swoje 60 lecie. Szkoli on, doskonali oraz poddaje atestacji psy wyszkolone w 10 specjalnościach, realizuje 11 kursów specjalistycznych zarówno dla przewodników psów służbowych jak i policjantów wykonujących czynności pozoranta, korzystając z usytuowanych na jego terenie symulatornii, poligonu jak i elektronicznego sprzętu specjalistycznego.

Jak wynika ze statystyk policyjnych, każdego roku w Polsce ginie ok. 17–20 tys. osób, z których nigdy nie odnajduje się ok. 2 tys. Szczególnie niepokojące dane sygnalizują, że od trzech lat liczba zaginięć wzrasta co roku o kolejne 2 tys. Policja stworzyła oraz stale udoskonala system poszukiwania osób zaginionych. Przyjęte procedury bywają jednak niedoskonałe, co sprawia, że niekiedy poszukiwania rozpoczynają się zbyt późno, zwłaszcza w sytuacjach, w których decydującą rolę odgrywa czas. Ponadto niejasno określone pozostają kryteria włączania w poszukiwania psów ratowniczych, których skuteczność jest często niedoceniana.

Praca tzw. górnym wiatrem (ang. mantrailing) jest nowym sposobem poszukiwań prowadzonych przez policyjne psy służbowe. Poszukiwania te są oparte na założeniu, że psy potrafią wyczuwać unikalny zapach poszczególnych osób. Przedmiotowe twierdzenie wynika z różnorodnych doświadczeń. Mówiąc dokładniej, praca górnym wiatrem to poszukiwanie i tropienie indywidualnego zapachu człowieka przez specjalnie do tego wyszkolone psy. Celem ich działań jest zlokalizowanie i wskazanie poszukiwanej osoby. W tym miejscu konieczne jest odróżnienie terminu „tropienie” od pojęcia „śledzenie”.

W 2008 r. decyzją Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej wprowadzono do użytku w Żandarmerii Wojskowej psy specjalne. Zanim to jednak nastąpiło, dokonano szczegółowych analiz oraz opracowano koncepcję służby czworonogów w ŻW. Początki nie były łatwe, gdyż Żandarmeria Wojskowa nie posiadała żadnego doświadczenia w tym zakresie, brakowało również niezbędnej infrastruktury.

Wskazówki i komentarze opracowane przez wykładowców CSP

Człowiek od dawna wykorzystuje „zdolności” psa. Mimo ogromnego postępu wszechobecnej techniki pomagającej ludziom w przeróżnych formach ich aktywności, pies nie stracił swojej pozycji. Dalej wykonuje stare zadania oraz jest obsadzany w nowych rolach. Ciągle rozwijająca się szeroko rozumiana nauka o psie aktualizuje dotychczasową wiedzę oraz rzuca nowe światło na jego behawior. Dzięki temu lepiej możemy oceniać jego predyspozycje do szkolenia, weryfikować dotychczasowe metody szkoleniowe, a przez to bezkonfliktowo i efektywniej wykorzystywać go do wielu zadań.

Celem pracy jest ocena stanu wiedzy na temat przypadków pokąsania ludzi przez psy. Pokąsanie przez psa często pozostawia rany na ciele i psychice pokąsanego na długie lata. W ostatnich latach niezależnie działające ośrodki naukowe podjęły próbę oceny przypadków pokąsania ludzi przez psy w Polsce, ustalenia przyczyn pokąsania oraz odpowiedzi na pytania, jakie psy kąsają i kogo. Analiza raportów Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Pruszkowie (2009–2012) wykazała, że z roku na rok wzrasta liczba psów poddanych kontroli epizootycznej po incydencie pokąsania, a wśród psów poddanych obserwacji przeważały duże (powyżej 25 kg) i małe (do 10 kg) samce. Większość incydentów pokąsania miała miejsce w miesiącach letnich, w domu lub na podwórku. W systemie profilaktyki pokąsań ludzi przez psy należy połączyć działania hodowców psów (hodowla nakierowana na pożądane cechy zachowania), lekarzy weterynarii (edukacja hodowców i właścicieli psów w zakresie wychowania i utrzymania psów) i nauczycieli (edukacja w zakresie podstaw komunikacji z psem).

W dniu 20 czerwca 2016 r. w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji zaprezentowano program „Dzielnicowy bliżej nas”[1]. Nie jest to jedyny program zawarty w pakiecie wprowadzanym w Policji. Drugi z programów dotyczy przywracania zlikwidowanych posterunków Policji. Natomiast trzeci związany jest ze współdziałaniem międzyinstytucjonalnym Policji oraz ze społecznością lokalną, a jego efektem synergicznym jest realizacja projektu „Krajowa mapa zagrożeń bezpieczeństwa i porządku publicznego w Polsce”. Założeniem programu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji „Dzielnicowy bliżej nas” jest wzmocnienie roli dzielnicowego w zapewnieniu bezpieczeństwa społeczności lokalnej poprzez większe zaangażowanie w sprawy społeczności lokalnych, aktywne uczestnictwo dzielnicowych w konsultacjach społecznych w ramach realizacji idei Poznaj swojego dzielnicowego, a on niech pozna Ciebie.