mł. insp. Adam Gliński, naczelnik MCSSP CSP w Legionowie
Iwona Opalach, główny specjalista MCSSP CSP w Legionowie
Beata Pepłowska, główny specjalista MCSSP CSP w Legionowie

Międzynarodowe Centrum Szkoleń Specjalistycznych Policji obchodzi w tym roku 10-lecie istnienia (powstało w 1998 roku). W trakcie tych dziesięciu lat Wydział przeszedł wiele zmian kadrowych i transformacji zadaniowych oraz jako pierwszy w CSP uzyskał certyfikat ISO. Wydział wypracował wysokie standardy we wszelkich, bardzo różnorodnych, działaniach, co znajduje potwierdzenie m.in. w ankietach ewaluacyjnych, wypełnianych przez uczestników przedsięwzięć szkoleniowych realizowanych w MCSSP.

Do najważniejszych zadań Wydziału (Regulamin Centrum Szkolenia Policji z dnia 11 lipca 2005 r. wraz ze zmianą z dnia 25 czerwca 2007 r.) należą: planowanie, przygotowywanie, koordynacja oraz obsługa szkoleń, seminariów i konferencji międzynarodowych, koordynowanie zadań logistycznych Centrum związanych z organizacją szkoleń, seminariów i konferencji międzynarodowych, współpraca z podmiotami krajowymi i zagranicznymi w opracowywaniu ofert szkoleniowych dla przedstawicieli Policji innych państw, koordynowanie międzynarodowej współpracy Centrum (powierzone Wydziałowi decyzją Komendanta CSP z 22 grudnia 2000 r.). Współpraca polskiej Policji z partnerami zagranicznymi (w szerokim aspekcie) corocznie ulega intensyfikacji. Wiąże się to z coraz większą otwartością naszej służby na tego typu kontakty, w tym również z coraz szerszym stosowaniem wzorców przyjętych w innych państwach w praktyce, oraz z rosnącą gotowością partnerów zagranicznych do rozwijania współpracy z naszą służbą.

Od początku istnienia CSP dużą wagę przykładano do współpracy z policją innych państw oraz wymiany doświadczeń. W pierwszych wymianach uczestniczyły państwa byłego Bloku Wschodniego. Na szkolenia w zakresie szkolenia przewodników i tresury psów do Zakładu w Sułkowicach przyjeżdżali policjanci z Ukrainy i Litwy. W zakresie szkolenia z techniki kryminalistycznej nasi wykładowcy prowadzili zajęcia dla grupy policjantów z Węgier. Legionowo gościło delegacje z wielu państw. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, iż w dniu 8 października 1991 r. wizytę złożyła brytyjska księżniczka Anna. Współpraca z Policjami/Milicjami innych państw obejmuje szeroką tematykę, m.in.: zwalczanie przestępczości zorganizowanej (przestępczość narkotykowa, kradzieże i przemyt pojazdów, pranie pieniędzy, fałszerstwa, handel ludźmi, wykorzystywanie seksualne dzieci do celów komercyjnych itp.), wykorzystywanie nowych w polskim systemie prawnym instrumentów, takich jak świadek incognito, przesyłka niejawnie nadzorowana, zakup kontrolowany, operacje pod przykryciem, a także analizę kryminalną, szkolnictwo policyjne, organizację współpracy przygranicznej polskich organów ścigania, stosowanie najnowszych technologii i technik kryminalistycznych (np. system identyfikacji daktyloskopijnej AFIS czy identyfikacja na podstawie badań DNA) oraz najnowsze technologie informatyczne i rozwiązania w zakresie dostępu i wykorzystania informacji dla potrzeb Policji.

Współpraca międzynarodowa znajduje formalne oparcie w umowach rządowych, porozumieniach lub negocjacjach, ale obejmuje również inicjowanie spotkań, wizyt i rozmów prowadzących do podjęcia współpracy (np. wymiana informacji poprzez oficerów łącznikowych). W ciągu dziesięciu lat działalności Wydziału w CSP gościli przedstawiciele niemal wszystkich krajów europejskich oraz goście z pozostałych kontynentów – policjanci/milicjanci, urzędnicy różnorodnych agend państwowych, członkowie organizacji pozarządowych.

Współpraca międzynarodowa prowadzona przed wejściem Polski do Unii Europejskiej cechowała się głównie przedsięwzięciami mającymi za zadanie przygotowanie policjantów i pracowników polskiej Policji do standardów obowiązujących w UE. Główni partnerzy zagraniczni w roku 1998, pierwszym roku funkcjonowania Wydziału, to: USA, Dania, Niemcy i Francja.

W roku 1999 miały miejsce przedsięwzięcia z programu szkoleń przedstawionego w grudniu 1998 r. na Międzynarodowej Konferencji Szefów Policji, szkolenia prowadzone na zlecenie Komisji Europejskiej i Stowarzyszenia Europejskich Szkół Policyjnych, szkolenia realizowane w ramach Środkowoeuropejskiej Akademii Policyjnej (MEPA) – kontynuowane do dnia dzisiejszego, szkolenia w ramach programu TEMPUS (zainicjowane w roku 1998) oraz szkolenia policjantów i pracowników wymiaru sprawiedliwości Albanii na zlecenie Ministerstwa Sprawiedliwości USA. Wydział MCSSP przygotował i przeprowadził (przy współpracy właściwych Biur KGP) przedsięwzięcia z oferty szkoleniowej polskiej Policji dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Ten autorski program Wydziału trwa do dzisiaj i cieszy się dużym zainteresowaniem, a oferta ewoluuje w kierunku krajów spoza ww. obszaru. Wydział współpracował głównie z USA, Niemcami, Albanią i krajami kandydackimi do UE.

W milenijnym roku 2000 MCSSP zrealizowało szkolenia w ramach oferty polskiej Policji, szkolenia prowadzone na zlecenie Komisji Europejskiej i Stowarzyszenia Europejskich Szkół Policyjnych, szkolenia realizowane w ramach Środkowo- Europejskiej Akademii Policyjnej (MEPA), szkolenia w ramach programu TEMPUS, szkolenia i seminaria wynikające z umów bilateralnych oraz konferencje międzynarodowe. Partnerzy zagraniczni to głównie, tak jak w roku poprzednim, USA, Niemcy, Albania, kraje kandydujące do Unii Europejskiej, Wielka Brytania, ale należy pamiętać, iż wykładowcami i prelegentami na przedsięwzięciach szkoleniowych byli przedstawiciele krajów europejskich i pozaeuropejskich, których nie sposób wymienić.

Rok 2001 – zarówno pod względem charakteru szkoleniowego, jak i partnerów zagranicznych – był bardzo podobny do lat poprzednich. Nowością były szkolenia w ramach Twinningu 99 (porozumienie bliźniacze), prowadzone na zlecenie UE. Trzeba wspomnieć, iż kadra Wydziału pełniła wielokrotnie rolę tłumaczy w zakresie języków: angielskiego, rosyjskiego, niemieckiego, holenderskiego, serbsko-chorwackiego.

Obraz współpracy w kolejnych latach, aż do roku 2008 r., rysuje się podobnie, a współpraca ze stroną amerykańską poszerzyła się o staże szkoleniowe studentów amerykańskich z Uniwersytetu Stanowego w Huntsville im. Stam’a Hustona oraz szkolenia w ramach programu ICITAP – uroczyste zakończenie programu miało miejsce w maju br. Nadal odbywają się szkolenia w ramach porozumienia bliźniaczego Twinning, przedsięwzięcia w ramach MEPA, szkolenia w ramach oferty szkoleniowej polskiej Policji, weszły też w życie staże szkoleniowe i wizyty studyjne z programu AGIS/CEPOL.

Nie należy zapominać, iż MCSSP, poza współpracą międzynarodową, przygotowuje, koordynuje i realizuje także szkolenia, konferencje, odprawy, narady i spotkania robocze z partnerami krajowymi, a także kształci w zakresie języka angielskiego polskich policjantów wyjeżdżających na misje pokojowe oraz prowadzi konsultacje z języka angielskiego w SAC (Self Access Centre) dla policjantów i pracowników CSP.

Partnerzy MCSSP to głównie policje i instytucje rządowe i pozarządowe krajów Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Poza nimi Wydział prowadzi także – od czasu podpisania Protokołu Międzynarodowej Konferencji Policji/Milicji Kryminalnej „Legionowo 92” – współpracę z tzw. ścianą wschodnią. Obejmuje ona takie kraje, jak: Litwa, Łotwa, Estonia, Rosja, Ukraina. Kierunek ten jest ważny z uwagi na zagrożenia tzw. przestępczością grup rosyjskojęzycznych, jak również ze względu na to, że po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej nasza wschodnia granica stała się wschodnią granicą Unii.

Współpraca z Ukrainą to zasadniczo kontakty z Uniwersytetem Prawa w Dniepropietrowsku i Lwowskim Państwowym Uniwersytetem Spraw Wewnętrznych. W dniu 18.11.2004 r. miała miejsce wizyta delegacji Akademii Prawa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Ukrainy z Dniepropietrowska w CSP w Legionowie. Podczas spotkania z ówczesnym Zastępcą Komendanta CSP delegacja wyraziła zainteresowanie nawiązaniem współpracy z CSP.

Kolejna wizyta strony ukraińskiej miała miejsce w związku z obchodami 15-lecia CSP w Legionowie, we wrześniu 2005 r. Po wizycie w CSP strona ukraińska zaprosiła delegację CSP do wzięcia udziału w międzynarodowej konferencji Doświadczenia światowe w zakresie szkolnictwa policyjnego i ich wdrażanie na Ukrainie oraz w uroczystych obchodach 40-lecia istnienia Akademii Prawa MSW Ukrainy w Dniepropietrowsku. Podczas rozmów ze stroną ukraińską przedstawiono aktualnie funkcjonujący w Polsce system szkolenia i doskonalenia zawodowego policjantów. Wizyta delegacji CSP we Lwowskim Państwowym Uniwersytecie Spraw Wewnętrznych na Ukrainie odbyła się w dniach 22-24.05.2007 r. Podczas wizyty doszło do spotkania z Rektorem Lwowskiego Uniwersytetu Państwowego Spraw Wewnętrznych oraz kadrą naukową. W wyniku podjętych rozmów doszło do wymiany informacji odnośnie systemów kształcenia poszczególnych uczelni. Ponadto w trakcie wizyty delegacje zapoznały się z warunkami bytowymi oraz zapleczem szkoleniowym ośrodka szkolenia ww. uniwersytetu, który mieści się w miejscowości Wereszyca pod Lwowem, gdzie doszło do spotkania z kadrą naukową Przykarpackiego Instytutu Prawa Lwowskiego Uniwersytetu Spraw Wewnętrznych w Iwano-Frankowsku. We wrześniu 2008 r. planowany jest przyjazd delegacji z Iwano-Frankowska do CSP.

Współpraca z Rosją to zasadniczo kontakty z Czelabińskim Instytutem Prawa MSW Federacji Rosyjskiej. W 2004 r. Rektor Czelabińskiego Instytutu Prawa MSW Federacji Rosyjskiej, za pośrednictwem polskiego oficera łącznikowego, zwrócił się do kierownictwa polskiej Policji z prośbą o możliwość przyjazdu do CSP w Legionowie w celu zapoznania się z polskim systemem szkolenia podstawowego, programami szkolenia, metodyką, bazą dydaktyczną i socjalną. Czelabiński Instytut Prawa to wiodąca uczelnia wyższa, kształcąca milicjantów rosyjskich na wszystkich poziomach, nadająca także wyższe tytuły naukowe. Metodyka i programy nauczania, baza dydaktyczna i socjalna są bardzo zbliżone do polskich warunków. Od kilku lat funkcjonuje tam sieć e-learningowa. Czteroosobowa delegacja rosyjska przebywała w CSP w dn. 20-26.06.2004 r., a w dniach 19-24.04.2005 r. trzyosobowa delegacja z Centrum Szkolenia Policji złożyła rewizytę. Podczas wizyty w Czelabińsku strona rosyjska zaproponowała nawiązanie stałej współpracy. Projekt porozumienia o współpracy został przetłumaczony na język polski i przesłany do Biura Prawnego Komendy Głównej Policji. Po naniesionych poprawkach przez Wydział Legislacji dokument został przesłany do akceptacji przez stronę rosyjską (obecnie czekamy na odpowiedź).

Lata 2004 – 2008 to okres dość aktywnej współpracy pomiędzy ww. jednostkami. Polsko-słowacka współpraca policyjna  prowadzona jest przez Centrum Szkolenia Policji w Legionowie w zakresie szkolenia przewodników i tresury psów służbowych. Biorąc pod uwagę konieczność wymiany doświadczeń, poznawania nowych metod pracy oraz zdobywania wiedzy i umiejętności w szkoleniu policjantów, a także poznawania aspektów tresury różnych ras psów, spotkania z policjantami innych krajów są pożądanym sposobem podnoszenia kwalifikacji zawodowych kadry dydaktycznej.

Strona niemiecka od początku powstania MCSSP aktywnie współdziałała z CSP, co znalazło potwierdzenie m.in. w Twinningowych umowach bilateralnych czy MEPIE, a także współpracy z Instytutem Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego Policji Saksonii w Bautzen i Akademią Kadr Kierowniczych w Münster. W maju 2008 r. zostało podpisane Porozumienie o współpracy między CSP w Legionowie a Instytutem Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego Policji w Saksonii. Celem współpracy jest poprawa i podnoszenie jakości szkoleń oraz doskonalenia zawodowego, rozwijanie kontaktów między kadrą dydaktyczną i słuchaczami szkół, wymiana doświadczeń oraz informacji dotyczących programów, metod i form kształcenia zawodowego, a także udział w uroczystościach i jubileuszach strony partnerskiej.

W dniach 17-20.03.2005 r. w MCSSP odbyło się przygotowawcze spotkanie trójstronne, podczas którego zostały omówione szczegóły dotyczące zorganizowania cyklu seminariów Wspólne problemy – wspólne działania dla funkcjonariuszy z Francji, Niemiec i Polski. Spotkanie zainicjowane było przez Stowarzyszenie Arbeit und Lieben Rostok, w porozumieniu ze Związkiem Zawodowym Policji Mecklenburg- Vorpomern, Krajową Szkołą Policyjną landu Meclenburg – Pomorze Przednie oraz ze szkołą policyjną Ecole Nationale de Police w Nimes. Miało ono na celu nawiązanie współpracy trójstronnej pomiędzy wskazanymi państwami, dotyczącej przekazania młodym adeptom zawodu policjanta wiedzy na temat systemów szkolnictwa policyjnego, struktur i organizacji Policji, jak również poszerzenia wiedzy o kraju, kulturze i języku kraju partnerskiego poprzez wspólne zajęcia i prezentacje poszczególnych państw.

W dniach 30.05-04.06.2005 r. w MCSSP odbyło się także trójstronne seminarium, podczas którego spotkali się młodzi funkcjonariusze, w tym: 8 policjantów z Francji, 6 z Niemiec oraz 6 słuchaczy z CSP. We współpracy z Komisariatem Policji w Białołęce przygotowano praktyki dla młodych policjantów, w trakcie których mieli oni możliwość przyjrzenia się codziennej pracy policjanta w Polsce. Młodzi uczestnicy pod nadzorem doświadczonych policjantów uczestniczyli w patrolach na terenie Warszawy. Ustalono również, że następne spotkanie odbędzie się we Francji.

W dniach 23-26.03.2006 r. delegacja CSP wzięła udział w spotkaniu w Nimes (Francja), przygotowującym do mającego się odbyć w sierpniu seminarium – niestety Komendant Główny Policji nie wyraził zgody na wyjazd polskich policjantów. Rok później, w dniach 22-25.03.2007 r., zorganizowano spotkanie trójstronne w Schwerin (Niemcy). W trakcie wizyty odbyło się spotkanie z Ministrem Spraw Wewnętrznych Landu Maklenburgii i Pomorza Przedniego, jak również wizyta w LKA, gdzie delegacja zwiedziła Instytut Kryminalistyki. Celem wyjazdu był udział w trzecim i zarazem ostatnim spotkaniu przygotowawczym do seminarium trójstronnego, które zostało zaplanowane na sierpień br. z udziałem policjantów z Francji, Niemiec i Polski. W maju 2008 r. odbyło się spotkanie inicjujące kolejną trzyletnią współpracę.

Przedstawiony zarys działań MCSSP związanych ze współpracą międzynarodową CSP nie daje oczywiście pełnego obrazu pracy Wydziału, ale zapewne pozwoli Czytelnikowi lepiej zrozumieć hasło „współpraca międzynarodowa”. Powyższy artykuł, z oczywistych względów, pokazuje wycinkowo charakter współpracy międzynarodowej, nie porusza samego procesu przygotowania przedsięwzięć, ich koordynacji i realizacji. Nie należy oczywiście sądzić, iż przed powstaniem Wydziału Centrum Szkolenia Policji nie miało żadnych kontaktów i nie prowadziło przedsięwzięć z partnerami zagranicznymi. Nie mniej jednak powołanie do życia MCSSP ujęło w ramy współpracę z podmiotami zagranicznymi i nadało jej określone kierunki i charakter. Niewątpliwie miało to wpływ na intensyfikację i jakość współpracy.